Ludosław Drelichowski - Elementy teorii i praktyki zarządzania z technikami informacyjnymi w przedsiębiorstwie
 
1. Wstęp

Źródłem sukcesów odniesionych w procesach transformacji polskiej gospodarki (z systemu nakazowo-rozdzielczego do gospodarki rynkowej) była ekspansja indywidualnej przedsiębiorczości, będącej nie tylko eksplozją spontanicznych talentów drzemiących w Polakach. Zazwyczaj impulsem do działań był zwykle przymus ekonomiczny a stawkę w grze stanowił byt gracza i jego rodziny. Ceną płaconą za tak drastyczną przyspieszoną lekcję przedsiębiorczości był zwiększony poziom umieralności, a zwłaszcza mężczyzn. Kreowanie nowych organizacji jest procesem twórczym wymagającym pokonania wielu barier wynikających z braku wiedzy i umiejętności niezbędnych do spełnienia warunków formalno - prawnych, które z kolei uwarunkowane są prowadzeniem działalności gospodarczej. Problem ten nasila się wówczas, jeżeli zasadnicze reformy ustrojowe wymuszają drastyczne redukcje miejsc pracy w organizacjach (np. przedsiębiorstwach państwowych) dominujących wcześniej w strukturach gospodarki kraju, co powoduje konieczność podejmowania działalności gospodarczej na własny rachunek, jako niezbędnego substytutu posiadanego wcześniej źródła dochodów.

Podejmowanie działalności na własny rachunek, to satysfakcja z dysponowania samodzielnością w rozwiązywaniu podstawowych problemów egzystencjalnych. Jednak jest ona okupiona wysokim poziomem ryzyka wystąpienia porażki i konsekwencjami ponoszenia ekonomicznych skutków niepowodzenia własnego przedsięwzięcia. Doświadczenia okresu transformacji ustrojowej w Polsce oraz wieloletnie statystyki rozwoju small businessu w USA dowodzą, że najwyższy poziom likwidacji nowotworzonych firm ma miejsce w pierwszych dwóch latach ich działalności, zaś pięcioletnią działalność przekracza zaledwie 10 - 15% zarejestrowanych firm. Znakomitą pomoc w pokonywaniu trudności wynikających z prawnych, organizacyjnych, finansowych i psychosocjologicznych problemów prowadzenia firmy stanowi zwłaszcza wykształcenie prawnicze bądź ekonomiczne; przydatne jest jednak również uzyskanie dyplomu ukończenia dowolnego kierunku studiów. Dowodem niekwestionowanej wartości poziomu wykształcenia w warunkach gospodarki rynkowej jest niespotykany wcześniej rozmiar zainteresowania młodzieży studiami wyższymi. Statystyka powstałego (w krótkim okresie transformacji gospodarki) wielomilionowego bezrobocia dowodzi, że najmniej liczną grupę bezrobotnych stanowili absolwenci wyższych uczelni. Oznacza to, że duża liczba osób skazanych na rozwój własnej przedsiębiorczości musiała pokonać szereg barier wynikających z braku wiedzy, niezależnie od konieczności wykreowania działalności gospodarczej posiadającej perspektywy rozwoju.

Przedstawione wyżej uwarunkowania mają na celu wykazanie, iż wszyscy przedstawiciele biznesu uczestniczący aktywnie w historycznym procesie rozwoju gospodarki polskiej muszą przyswajać wiedzę z zakresu szeroko rozumianych problemów organizacji zarządzania przedsiębiorstwem. Tym bardziej, że ich konkurentami lub partnerami stają się przedsiębiorcy z najwyżej rozwiniętych krajów, którzy posiadają: więcej kapitału, doświadczeń oraz lepsze wyczucie mechanizmów rynkowych i gruntowną wiedzę menedżerską. Zapotrzebowanie na ten rodzaj wiedzy sprawiło, że pojawiło się dziesiątki wydawnictw publikujących monografie, poradniki, opracowania formułowane w modnej aktualnie strukturze studium przypadków (case - study) oraz opracowania książkowe publikacji naukowych z różnych zagadnień problematyki organizacji zarządzania.

Dostęp do niezbędnej literatury przedmiotu jest podstawowym warunkiem efektywnej edukacji prowadzonej w następujących formach:
Studia na wydziałach zarządzania i marketingu wyższych uczelni,
studia podyplomowe,
studia doktoranckie,
doszkalania, realizowane w postaci kursów doskonalenia zawodowego, szkoleń dla bezrobotnych organizowanych przez regionalne biura pracy, Zakłady Doskonalenia Zawodowego, bądź szereg organizacji gospodarczych traktujących szkolenia jako jedną z dziedzin działalności.
Proponowana książka pt. "Elementy teorii i praktyki zarządzania z technikami informacyjnymi w przedsiębiorstwie" ma w intencji autora stanowić syntetyczne ujęcie dynamiki rozwojowej przedsiębiorstwa, rozpatrywanej w aspekcie występujących periodycznie kryzysów rozwoju organizacji i roli technik informacyjnych w ich pokonywaniu. Cel opracowania zostanie w pełni osiągnięty, jeżeli kadra menedżerska i przedstawiciele biznesu uznają, że praca ta stanowić może dobry przewodnik do przedzierania się przez różne bariery biznesu, z drugiej zaś strony ułatwi poruszanie się po znacznie bardziej szczegółowej i obszernej literaturze przedmiotu.

W książce wyeksponowano zależność podstawową, jaką stanowi sprzężenie zwrotne zachodzące pomiędzy rozwojem biznesu, czyli zakresem i skalą działalności firmy, a niezbędnym rozwojem systemu zarządzania. Dodatkowym utrudnieniem w postrzeganiu konieczności rozwoju systemów zarządzania jest krokowy, czy schodkowy typ zachodzących w tym obszarze uwarunkowań. Zależność ta polega na występowaniu dość szerokiego przedziału wartości różnych parametrów wpływających na system zarządzania, dla których opracowane rozwiązania systemowe w pełni się sprawdzają. Należy więc opracować parametry monitoringu systemu zarządzania, pozwalające zidentyfikować stan, w ramach którego należy podejmować wprowadzanie zmian w systemowych rozwiązaniach zarządzania firmą.

W kolejnych rozdziałach pracy zaprezentowane zostaną przykłady i przyczyny pojawiania się zmian podatności firmy na skuteczne zarządzanie, jako przejaw jej rozwoju ilościowego, ale również jako konsekwencja czasowo - przestrzennych uwarunkowań rozwoju organizacji. W rachubę wchodzą przyczyny, które mogą zmieniać charakter rozwiązań przepływu i dostępności źródeł danych o realizowanych procesach produkcyjnych bądź logistycznych i ich konsekwencjach dla rynkowych efektów działalności firmy.

Atrakcyjnym wzorcem publikacji książkowej z zakresu zarządzania, który stał się bestsellerem na rynku amerykańskim, a później światowym, jest pozycja Hammera i Champy'ego "Reengineering w przedsiębiorstwie". Przytoczenie oryginalnej wersji dwuczłonowego tytułu publikacji jako Manifestu rewolucji w biznesie stanowi sygnał informujący o sposobie ujęcia tematu opracowanego w wersji adekwatnej do charakteru terapii szokowej, którą jest reengineering. Problematyce tej zostanie poświęcone więcej uwagi w rozdziałach 4 i 5 niniejszego opracowania.